ใครบ้างที่ควรตรวจเอชไอวี?

ใครบ้างที่ควรตรวจเอชไอวี เอชไอวี เป็นเชื้อที่สามารถทำลายภูมิคุ้มกันของร่างกายและถือเป็นอีกหนึ่งโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่สำคัญ การตรวจเลือดเพื่อหาเชื้อเอชไอวี เป็นอีกหนึ่งวิธีดูแลตัวเองและป้องกันตัวด้านเพศสัมพันธ์ การตรวจเพื่อหาเชื้อเอชไอวีจะช่วยให้เรารู้สถานะของตัวเอง สามารถป้องกัน รักษา และเข้าใจเกี่ยวกับโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์นี้มากขึ้น 

ใครที่ควรตรวจเอชไอวี

หากระบุตัวเองว่ามีพฤติกรรมเสี่ยงหรืออยู่ในกลุ่มเสี่ยงที่จะได้รับเชื้อเอชไอวีต่อไปนี้ ควรอย่างยิ่งที่จะเข้ารับการตรวจเอชไอวีเพื่อที่จะได้รู้สถานะการติดเชื้อของตนเอง   

ผู้ที่เปลี่ยนคู่นอนบ่อย

            การเปลี่ยนคู่นอนบ่อย ๆ เป็นพฤติกรรมเสี่ยงต่อการติดเชื้อเอชไอวีอย่างมาก เพราะเป็นการยากที่จะทราบได้ว่าคู่นอนของเรามีเชื้อเอชไอวีแฝงอยู่ในร่างกายหรือเปล่า หรือเราอาจจะได้รับเชื้อเอชไอวีมาแล้วไม่แสดงอาการ ก็อาจกลายเป็นพาหะของเชื้อนี้ได้โดยไม่รู้ตัว 

            ขณะเดียวกัน ผู้ที่มีคู่นอนคนเดียวมีความเสี่ยงต่ำกว่าเนื่องจากเราและคู่สามารถตรวจหาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้ และเราทราบได้ว่าตัวเองและคู่ของเรามีประวัติการมีเพศสัมพันธ์อย่างไร

ชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชาย

            การมีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนักมีความเสี่ยงในการรับเชื้อเอชไอวีมากกว่าช่องทางอื่น ๆ เพราะเป็นบริเวณที่บอบบางและไม่มีสารหล่อลื่นตามธรรมชาติ มีโอกาสเกิดอาการบาดเจ็บและแผลที่สามารถเป็นช่องทางให้เชื้อเอชไอวีเข้าสู่ร่างกายได้

            มีการวิจัยเกี่ยวกับการติดเชื้อเอชไอวีในกลุ่มความเสี่ยงนี้อีกด้วยว่าประชากรชายรักชาย 1 ใน 3 ที่อาศัยกรุงเทพมหานครฯมีเชื้อเอชไอวี และส่วนใหญ่ไม่ทราบว่าตัวเองมีเชื้อเอชไอวี 

ผู้ที่วางแผนจะใช้ชีวิตร่วมกันฉันสามีภรรยา

            องค์การอนามัยโลกได้แนะนำว่าคู่รักควรเข้ารับการตรวจเอชไอวีด้วยกัน การได้รับการตรวจและการให้คำปรึกษาโดยสมัครใจหมายความว่าทั้งคู่ได้รับการทดสอบร่วมกัน รับผลลัพธ์ และแบ่งปันสถานะการติดเชื้อของทั้งสองฝ่ายด้วยการสนับสนุนจากที่ปรึกษา จากนั้นคุณสามารถพูดคุยและตัดสินใจเกี่ยวกับตัวเลือกการป้องกัน การรักษา และการสนับสนุนที่หลากหลายได้    

ผู้ที่วางแผนจะตั้งครรภ์

            นอกจากติดต่อผ่านการมีเพศสัมพันธ์ได้แล้ว เอชไอวียังส่งต่อจากแม่สู่ลูกได้อีกด้วย เพราะฉะนั้น การตรวจคัดกรองเชื้อเอชไอวีในผู้ที่วางแผนจะตั้งครรภ์จึงสำคัญเพื่อป้องกันการส่งต่อเชื้อสู่เด็กที่จะเกิดมา และเพื่อความปลอดภัยของผู้ตั้งครรภ์            

ผู้ที่สงสัยว่าคู่นอนอาจจะมีพฤติกรรมเสี่ยง

            แม้เราจะป้องกันตัวเองด้านเพศสัมพันธ์มาอย่างดีมาโดยตลอด แต่หากเรารู้สึกไม่มั่นใจว่าคู่นอนของเราปกปิดพฤติกรรมเสี่ยงจากเราหรือไม่ การตรวจเอชไอวีจะสามารถช่วยคลายความกังวลใจให้กับเราได้    

ผู้ที่มีโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

            โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อย่างซิฟิลิส หนองใน หรืออื่น ๆ มีผลทำให้ร่างกายอ่อนแอ ทำให้มีความเสี่ยงในการรับเชื้อเอชไอวีมากกว่าคนที่มีสุขภาพแข็งแรง และจะมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นอีกหากไม่มีการป้องกันทางเพศสัมพันธ์ที่ถูกต้อง 

ควรไปตรวจเอชไอวีเมื่อไหร่

            ทุกครั้งที่มีความเสี่ยง วิธีการตรวจเลือดเพื่อหาเชื้อเอชไอวีในปัจจุบันมีหลายวิธีให้เราสามารถเลือกตรวจได้ตามระยะเวลาที่เราได้รับความเสี่ยงมา สามารถพิจารณาข้อดีข้อเสียของการตรวจแต่ละแบบเพื่อการตัดสินใจเลือกตรวจของเราได้

วิธีการตรวจWindow Periodข้อดีข้อเสีย
NAT~ 5-7 วันไม่ต้องรอเชื้อเข้าสู่ร่างกายเป็นระยะเวลานานมีค่าใช้จ่ายสูง
HIV Ag/Ab Combination Assay
– Gen 3~ 3-4 สัปดาห์ทราบผล ณ วันที่ตรวจWindow Period ค่อนข้างนาน
– Gen 4~ 2 สัปดาห์ทราบผล ณ วันที่ตรวจWindow Period ค่อนข้างนาน

ใช้เวลาตรวจเอชไอวีนานแค่ไหน

            โดยปกติแล้วจะใช้เวลาในการตรวจประมาณ 20-40 นาที โดยมีขั้นตอนดังนี้

  • เบื้องต้นเจ้าหน้าที่จะทำการประเมินความเสี่ยง และแนะนำให้เข้าใจเกี่ยวกับเรื่องของเอชไอวีก่อน 
  • จากนั้นจะให้ผู้เข้ารับการตรวจตัดสินใจว่ายังประสงค์จะเข้ารับการตรวจหรือไม่
  • หากยืนยันจะรับการตรวจ สามารถเซ็นใบยินยอมการตรวจเอชไอวี
  • เมื่อเซ็นใบยินยอมแล้ว เจ้าหน้าที่จะเจาะเลือดเพื่อนำไปตรวจผล
  • ในส่วนของการแจ้งผลการตรวจเลือดสามารถเกิดขึ้นได้ 2 กรณี
    • นัดมาฟังผลตรวจในวันอื่น
    • แจ้งผลภายในวันที่เข้ารับการตรวจ
  • เจ้าหน้าที่จะให้บริการคำปรึกษาอีกครั้งก่อนฟังผล
  • เมื่อแจ้งผลแล้วก็จะดำเนินการตามผลลัพธ์ที่ได้
    • กรณีผลเป็นบวก จะได้รับคำแนะนำในการดูแลตัวเอง และส่งต่อเข้าสู่กระบวนการรักษาและกินยาต้านไวรัสเอชไอวีต่อไป
    • กรณีผลเป็นลบ จะเป็นการแนะนำวิธีการปฏิบัติตัวให้สามารถคงสถานะนี้ต่อไป

ตรวจเอชไอวีที่ไหนได้บ้าง

            สามารถเข้ารับการตรวจเอชไอวีได้ตามสถานพยาบาลของรัฐ คลินิกนิรนาม โรงพยาบาลเอกชน หรือจองตรวจกับคลินิกเฉพาะทางที่ให้บริการตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ก็ได้ ซึ่งแต่ละสถานที่ตรวจจะมีค่าใช้จ่ายในการรักษาแตกต่างกัน 

            การตรวจเอชไอวีจะมีประโยชน์ต่อการดำเนินชีวิตอย่างมาก หากทุกคนที่มีพฤติกรรมเสี่ยงและมีความเสี่ยงที่จะติดเชื้อเอชไอวีเข้ารับการตรวจ ตรวจเอชไอวีเป็นหนึ่งในวิธีการดูแลตัวเองที่สามารถทำได้ง่าย เมื่อได้รู้สถานะของการติดเชื้อเอชไอวีของตัวเอง (หรือในบางกรณีคือผู้ที่ตัวเองจะอยู่ร่วมกัน) จะสามารถวางแผนการใช้ชีวิตที่สอดคล้องกับสถานะของตัวเองได้อย่างเข้าใจและมีความสุข